Sergi Haberi: “Form-Zanaat-Aktivizm”

Bilal Yılmaz’ın Nazlı Pektaş küratörlüğünde gerçekleşecek “Form-Zanaat-Aktivizm” adlı sergisi 7 Mayıs-7 Haziran 2026 tarihleri arasında, Terakki Vakfı Sanat Galerisi’nde izleyiciyle buluşuyor. 

Sanatı kurumsal bir sorumluluk ve eğitimsel bir gereklilik olarak gören Terakki Vakfı, toplumsal sorumluluk bilinciyle sanata ve sanatçıya bakışı; sanatı yaşatmanın, en az yaratmak kadar önemli ve ciddi bir uğraş olduğu yaklaşımını benimsiyor. 

Zihnin analitik yapısı ile malzemenin doğası arasındaki ilişki, serginin kavramsal omurgasını oluşturuyor: Bu birliktelik bir yandan imgeye varıyor, diğer yandan zanaatla düşünmenin modern dünyadaki imkânlarını sorguluyor. Bilal Yılmaz; zanaatı, malzemeyle kurulan fiziksel bir ilişkiden öte; toplumun hafızasını taşıyan, dinamik bir üretim biçimi olduğunu belgeliyor ve bunu birlikte çoğaltmak için kamu ile paylaşıyor. Bu yaklaşımın pratikteki karşılığı ise CraftNet’te somutlaşıyor. Sanatçının İstanbul’da bir araştırma projesi olarak başlattığı bu platform, şehirlerin zanaat ekosistemini haritalandırırken, görünmez kılınan zanaatkârlara dijital bir kimlik kazandırıyor ve zanaatkârlarla yaratıcı aktörleri yaratıcı bir zeminde buluşturuyor. Böylece sanatçı; zanaatı, miadını doldurmuş bir üretim formu olmaktan çıkarıp, emeğin toplumsal değerinin tekrar inşa edildiği, bir araştırma ve üretim aracına dönüştürüyor. 

Galeri alanı bu sergide buluntu nesnelerin, prototiplerin ve mekanik kurguların çarpıştığı bir araştırma sahasına evriliyor. Çizimler, notlar, ses yerleştirmeleri ve ışık oyunları; her biri zihnin karmaşık yapısının hayati parçaları olarak karşımızda duruyor. Sanatçı, üretirken belli anlarda kendini mekanik bir devinimin ritmine bırakıyor. El maharetini, disipline edilmiş bir tekrarın uç sınırlarına dek zorluyor.

“Nihayetinde sergide sanatçının zihnindeki katmanların bir dökümü yer alıyor. Zanaatın birikimini çağdaş anlatının merkezine yerleştiren sanatçı; hepimize sürecin kendisini, yani bitmek bilmeyen ‘oluş’ halini sunuyor. Sergi; üretimin laboratuvarında düşüncenin form kazanma anını tüm berraklığıyla önümüze koyuyor. Karşımıza çıkan; fikrin, kolektif emeğin, zamanın ve mekânın ruhuyla nasıl şekillendiğinin bireysel kaydı.” -Nazlı Pektaş

Bilal Yılmaz hakkında: Bilal Yılmaz (1986) İstanbul’da yaşayan disiplinlerarası bir sanatçıdır. Temelde ışık, ses, hareket ve etkileşimi kullanarak heykelsi nesneler, yerleştirmeler ve izleyicinin algısını değiştiren kolektif deneyimler yaratır. Disiplinlerarası sanat ve tasarım çalışmalarının yanı sıra, sanatsal yaklaşımlar ile sosyal etki yaratan toplumsal ve kolektif projeler geliştirir. 

Bilal Yılmaz lisansını Boğaziçi Üniversitesi (İstanbul) Bilişim Sistemleri Mühendisliği ve Binghamton Üniversitesi (New York) Bilgisayar Mühendisliği, yüksek lisansını ise İstanbul Teknik Üniversitesi Endüstriyel Ürün Tasarımı bölümünde tamamladı. Disiplinlerarası ilgi alanları ve eğitimi; sanat, tasarım, mühendislik, zanaat ve sosyal etki arasında gidip gelen çalışmalarına yansımaktadır. Çalışmaları büyük ölçüde sosyal, politik ve finansal nedenlerle gizli kalmış potansiyelleri bulmaya ve ortaya çıkarmaya, aynı zamanda deneyimsel birlikte öğrenme ve üretme biçimlerine dayanır. Eylemlerinin birçoğu, alternatif ve kolektif üretim sistemlerini hayal ederek ve deneyerek olasılıkları ve toplulukları harekete geçiren araçlar yaratmayı amaçlar. 

2010 yılında Boğaziçi Üniversitesi'nde öğrencilerin sanat ve tasarım pratiklerini deneyimlemelerini, birlikte üretmelerini ve birbirlerinden öğrenmelerini hedefleyen Arka Atölye’yi kurdu. 2012 yılında, kavramsal iç mekanlar tasarlayan ve insanların çevre, nesne ve ışıkla olan etkileşimini keşfetme konusunda deneyim kazandığı tasarım kolektifi Olmaz İşler’ in kurucu ortağı oldu. Zanaatkarlığa ve üretime olan ilgisi ile İstanbul'un gizli kalmış ustalarının atölyelerine görünürlük kazandıran ve sanayi sonrası toplumda zanaatların sosyal, kültürel ve ekonomik potansiyelini ortaya çıkararak zanaatkarlar ve yaratıcı aktörler arasındaki işbirliğini harekete geçirmeyi amaçlayan Crafted In Istanbul (2013) projesini başlattı. Crafted In Istanbul, Tania Bruguera' nın uluslararası Arte Útil arşivinde “toplumsal davranışlarımızı değiştiren yöntemleri hayal etmek, yaratmak ve uygulamak için sanatsal düşünceden yararlanan bir vaka çalışması” olarak yer aldı (2018). Zanaat araştırmaları zamanla sanatçının temel sanat pratiklerinden biri haline gelerek (socially engaged art practice) CraftNet isimli uluslararası bir zanaat araştırma projesine evrilmiştir. CraftNet, zanaat üzerine çalışan yaratıcı topluluklar ve ağlar kurarak, çalışmalarıyla zanaatın toplumsal değerini tekrardan inşa etmeyi ve zanaatın güncel potansiyelini ortaya çıkarmayı hedefler. 

Bilal Yılmaz’ n işleri 2. İstanbul Tasarım Bienali (2014), 15. İstanbul Bienali (2017), Yanköșe (2021), Pera Müzesi (2023), İstanbul Modern (2024) ve Çanakkale Bienali (2024) yanı sıra uluslararası festivallerde, müzelerde ve sergilerde yer almıştır. Türkiye'de ve yurtdışında düzenli olarak çalışmaları üzerine sergiler, konuşmalar ve atölye çalışmaları gerçekleştirmektedir.